Chuyên môn thì giống nhau, nhưng cách làm việc thì khác. Vài đặc điểm của văn hoá công sở ở Mỹ thường gây hiểu lầm cho người mới đến, và chúng đều học được.
Điểm chung của những đặc điểm này: chúng bắt nguồn từ cùng một thứ — giao tiếp ở đây thiên về nói thẳng và nói rõ.
Đặc điểm một: nói rõ điều mình nghĩ được kỳ vọng
Trong cuộc họp, việc nêu ý kiến khác với người chủ trì thường được coi là đóng góp, không phải thiếu tôn trọng.
Và việc im lặng dễ bị hiểu là không có gì để nói, chứ không phải là đồng ý hay là khiêm tốn.
Với người đến từ văn hoá coi trọng sự ý tứ, đây là điều chỉnh khó nhất và cũng quan trọng nhất.
Cách thích nghi thực tế không phải đổi tính cách mà là tập nói phần kết luận trước, rồi giải thích sau.
Đặc điểm hai: tự nói về việc mình làm được
Ở đây, việc mô tả rõ những gì mình đã làm và đã đạt được là một phần bình thường của công việc.
Nó xuất hiện trong phỏng vấn, trong các kỳ đánh giá, và trong việc trao đổi hằng ngày với cấp quản lý.
Với người quen coi việc tự nói về mình là khoe khoang, điều này rất khó — nhưng không làm thì công việc của mình dễ bị nhìn thiếu.
Cách nghĩ giúp dễ hơn: mô tả sự việc và kết quả, không mô tả bản thân — đó là điều được kỳ vọng, và nó cũng dễ làm hơn.
Đặc điểm ba: phản hồi được nói trực tiếp
Góp ý về công việc thường được nói thẳng, và thường được nói theo hướng cụ thể thay vì bóng gió.
Điều này dễ bị người mới đến đọc thành sự nghiêm khắc hoặc không hài lòng.
Nhưng trong bối cảnh ở đây, nó thường chỉ là cách trao đổi bình thường, và việc nhận được góp ý cụ thể là dấu hiệu người ta đầu tư vào công việc của mình.
Ngược lại, khen ngợi cũng được nói thẳng và thường xuyên hơn, nên bức tranh cân bằng hơn vẻ ngoài của nó.
Đặc điểm bốn: ranh giới giữa công việc và đời tư rõ hơn
Quan hệ đồng nghiệp thường thân thiện nhưng ít khi mở rộng sang đời sống riêng như ở nhiều nơi.
Việc không tham gia các hoạt động ngoài giờ thường không bị đánh giá, và việc nghỉ phép được coi là quyền chứ không phải sự xin xỏ.
Điều này có thể tạo cảm giác xa cách với người quen đời sống công sở gắn bó hơn.
Nhưng nó cũng có nghĩa là áp lực xã hội ngoài công việc nhẹ hơn, và thời gian riêng được tôn trọng hơn.
Đặc điểm năm: mọi thứ quan trọng đều được viết ra
Một đặc điểm rất thực dụng mà người mới đến hay bỏ qua: những gì quan trọng thường được ghi lại bằng văn bản.
Kết luận cuộc họp, phân công việc, thay đổi trong thoả thuận — tất cả đều có xu hướng được xác nhận lại bằng thư từ.
Điều này không phải sự thiếu tin tưởng mà là cách giảm hiểu nhầm trong môi trường mà người ta đến rồi đi khá nhanh.
Với người quen làm việc chủ yếu bằng trao đổi miệng, thói quen này cần tập, nhưng nó bảo vệ chính mình.
Một cách làm đơn giản và được đón nhận tốt: sau một cuộc trao đổi quan trọng, gửi một thư ngắn tóm lại những gì đã thống nhất — nó vừa xác nhận mình hiểu đúng, vừa để lại dấu vết khi cần nhìn lại.
Chênh lệch theo ngành và theo vùng
Các đặc điểm trên đúng ở mức chung, nhưng mức độ thì khác nhau theo ngành.
Môi trường công nghệ và môi trường tài chính có phong cách rất khác nhau, dù cùng một nước.
Và giữa các vùng cũng có khác biệt về nhịp làm việc và về mức độ trang trọng trong giao tiếp.
Cách tìm hiểu thực tế nhất là quan sát trong vài tuần đầu và hỏi thẳng một đồng nghiệp — việc hỏi như vậy là hoàn toàn bình thường.
Điều không chênh lệch
Ở mọi nơi, làm được việc và đáng tin vẫn là nền tảng — văn hoá chỉ là cách thể hiện.
Ở mọi nơi, người mới được cho một khoảng thời gian để thích nghi, và việc hỏi khi chưa rõ được coi là tốt hơn việc đoán.
Và ở mọi nơi, tiếng Anh dùng trong công việc cải thiện nhanh nhất qua chính việc làm việc, không qua học riêng.
Nghĩa là phần lớn khoảng cách ban đầu tự thu hẹp theo thời gian, miễn là người mới không tự rút lui khỏi những tình huống khiến mình phải nói.
Im lặng trong cuộc họp có được coi là khiêm tốn không?
Không. Nó dễ bị hiểu là không có gì để nói — ở đây việc nêu ý kiến, kể cả ý kiến khác, thường được coi là đóng góp.
Tự nói về việc mình làm có bị coi là khoe không?
Không, đó là phần bình thường của công việc. Cách dễ làm là mô tả sự việc và kết quả thay vì mô tả bản thân.
Được góp ý thẳng có phải dấu hiệu xấu không?
Thường không. Góp ý cụ thể là cách trao đổi bình thường và là dấu hiệu người ta đầu tư vào công việc của mình.
Không tham gia hoạt động ngoài giờ có sao không?
Thường không bị đánh giá — ranh giới giữa công việc và đời tư ở đây rõ hơn, và thời gian riêng được tôn trọng hơn.
